De 14e maart en de familie Presburg

Anton Philips      Karl Marx
         Anton Philips                         Karl Marx
geboren: 14 maart 1874      overleden: 14 maart 1883

De 14e maart is de geboortedag van Anton Philips (14 maart 1874).
Grondlegger van het huidige Philips concern en de multinational Philips, die ooit begonnen is in 1895 als verkoper in het gloeilampen bedrijf van zijn vader Frederik Philips en zijn broer Gerard. De 14e maart is ook de sterfdag van laten we zeggen de exponent van een tegengestelde stroming. Een man, waarbij gemeenschappelijk eigendom van productiemiddelen en het begrip van vrije marktwerking en privé bezit, vloeken in de kerk was. Van de kerk moest hij overigens ook niets hebben “religie is opium van het volk”.
De kerk zou de mensen alleen maar passief houden. Maar goed; de 14e maart is dus de sterfdag van Karl Marx (14 maart 1883).

Karl Marx ~ Highgate Cemetery London

De representant van het kapitalisme en grondlegger van het communisme/socialisme waren beiden ook nog eens familie van elkaar.
De oorsprong van dit fenomeen is terug te voeren naar de stad Nijmegen en naar 2 zussen: Henriëtte -en Sophie Presburg.
De moeder van Karl Marx, Henriëtte Presburg, werd op 20.09.1788 geboren in een huis in de Nonnenstraat in Nijmegen, als de op één na oudste uit een gezin van 
5 kinderen. Haar vader was koopman in textiel en voorzanger van de joodse gemeente.
De Joodse synagoge stond overigens ook in de Nonnenstraat (en staat daar nog steeds). Henriëtte heeft hier haar eerste 20 levensjaren gewoond tot 1808. Daarna is ze verhuisd naar de Grotestraat waar ze nog 6 jaar heeft gewoond tot 1814; het jaar waarin ze trouwde met de advocaat Heinrich Marx en nadien naar de Duitse stad Trier vertrok. Naar Joods gebruik (de plaats van de echtgenote) is Henriëtte getrouwd in Nijmegen in de synagoge in de Nonnenstraat. Alleen een jonger broertje van Karl Marx is geboren in Nijmegen.

Synagoge   Ouderlijk huis Henriette en Sophie Presburg


De Zus van Marx moeder, Sophie Presburg, trouwde in 1820 met Lion Philips.
Marx en Lion hadden een nauwe relatie en Karl verbleef regelmatig bij de Philipsen in Nijmegen en later in Zaltbommel. Oom Lion was overigens Karl’s financiële sponsor. Hij was de zakelijke bemiddelaar tussen hem en zijn moeder. De verstandhouding tussen moeder en zoon Karl was namelijk niet al te best.

Lion Philips verstrekte Karl Marx toelagen, eerst uit de erfenis van zijn vader en daarna voorschotten op de erfenis van zijn moeder Henriëtte. Ook werd hem door zijn oom vaak wat extra’s toegestopt. Zijn oom handelde in tabak en verdiende veel met beleggingen. Marx heeft ondanks veel geërfd geld in armoe geleefd. Bij zijn oom Lion Philips en zijn zoons en dochters vond hij altijd een gastvrij huis.

Das Kapital   Philips

Het heeft toch wel iets, te weten dat het grootste deel van “das Kapital” geschreven is in het huis van de voorvader van het Philips-concern.
Met enige symboliek mag je gerust stellen: …….Er waren eens 2 zussen.
De een bracht het communisme ter wereld en de ander het kapitalisme.
En op 14 maart is er weer even die wonderlijke verbondenheid met elkaar.

 

Advertenties

3 thoughts on “De 14e maart en de familie Presburg

  1. Leuk stuk! Ik denk dat je de blog van mijn man, de ballonnendoorprikker ook interessant zult vinden. En… ik heb het boek dat je me hebt aangeraden besteld. Vanmiddag ga ik het ophalen. Over de film, As it is in heaven, heb ik ook een keer geschreven. Ben zeer benieuwd naar het boek.

    • Wat leuk dat je het boek hebt gekocht; ben benieuwd hoe je het vindt? Ik heb mij inmiddels geabonneerd op het blog van je man. Je hebt me goed ingeschat. Ik zal nogmaals pogen een reactie op jouw blog achter te laten (dat ging dus fout). Naast je persoonlijke inhoud van schrijven heb je een fijne schrijfstijl om te lezen (wilde ik nog even kwijt 🙂 )

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s